Misschien heb je het wel voorbij zien komen in het nieuws: in Zweden werd geëxperimenteerd met een 6-urige werkdag. Zes uur werken, maar wel voor acht uur betaald worden – dat klinkt te mooi om waar te zijn. Toch was het geen ’fake news’: er werd wel degelijk een proef mee gedaan. En omdat zo’n 6-urige werkdag veel mensen in Nederland ook wel wat lijkt, zetten we de voor- en nadelen voor je op een rij.

Voordelen van een 6-urige werkdag

Het eerste voordeel van de 6-urige werkdag is duidelijk: meer vrije tijd. De balans tussen werk en privé gaat er aanzienlijk op vooruit, zodat je meer tijd hebt om ervoor te zorgen dat je zelf gezond blijft, maar ook om voor anderen (bijvoorbeeld kinderen of ouders) te zorgen. Idealiter leidt de 6-urige werkdag dus tot een gezondere, socialere en daardoor gelukkigere samenleving.

Wat betreft de voordelen voor je werk is het achterliggende idee dat je de zes uren die je werkt scherper en gemotiveerder bent. Hierdoor zou je effectiever werken en dus in zes uur evenveel doen als vroeger in acht uur. Onderzoek heeft namelijk aangetoond dat we minder effectief worden naarmate we langer werken.

Vandaar dat werkgevers ook gewoon voor acht uur zouden betalen. Of eigenlijk zou je het anders moeten zien: werkgevers betalen voor het werk dat je hebt verzet, niet voor je tijd. Als jij een taak waar je vroeger 8 uur over deed nu in 6 uur kunt, mag je daar ook hetzelfde voor betaald krijgen.

Nadelen van een 6-urige werkdag

Om ervoor te zorgen dat je inderdaad meer bereikt in de uren die je werkt, kun je wel te maken krijgen met strengere arbeidsomstandigheden. Geen persoonlijke telefoongesprekken en social media op het werk bijvoorbeeld. De uren die je werkt, zijn echt 100% bedoeld voor werk. Hoe rechtvaardig ook, zo’n strenge sfeer kan een nadelig effect hebben op de sfeer op de werkvloer. Want wie gaat erop toezien dat de regels worden nagekomen? En wat doet dat met de collegialiteit? Ook de werkdruk is hoger: er wordt nu echt verwacht dat je in de uren dat je op je werk bent altijd op topniveau presteert.

Voor bedrijven en instellingen waar niet een bepaalde productie moet worden gedraaid, maar waar een bepaald aantal uren iemand aanwezig moet zijn (zoals in de zorg, horeca of zakelijke dienstverlening) leidt een overstap naar de 6-urige werkweek automatisch tot hogere kosten. Er zullen namelijk meer mensen moeten worden aangenomen om die aanwezigheid te dekken. Dat is wel goed voor de werkgelegenheid, maar minder goed voor de portemonnee van deze bedrijven en instellingen.

Resultaten in Zweden

Tijd om de eindbalans om te maken. Wat zeggen de resultaten tot nu toe? Het experiment in Zweden, dat al in 2003 begon in een Toyota-fabriek in Göteborg en daarna werd overgenomen door enkele andere bedrijven en instellingen, is nog steeds geen overtuigend succes. Het begon positief met blijere, loyalere werknemers en een hogere winst. Maar het bleek ook heel lastig om het effect precies te meten.

Verzorgingstehuis Svartedalen in Göteborg wilde concrete resultaten kunnen vergelijken en liet twee jaar lang de helft van de mensen acht uur werken en de andere helft zes uur.  De hogere kosten (vanwege de noodzaak om meer mensen aan te nemen) werden gecompenseerd met subsidie van de overheid – belastinggeld dus. Daar stond tegenover dat de kosten als gevolg van ziekteverzuim en werkloosheidsuitkeringen afnamen.

Ook hier leken het welzijn van de werknemers en de kwaliteit van de geleverde zorg erop vooruit te gaan, maar was dat moeilijk te meten. Eén succesje op dit gebied was het aantal activiteiten dat de bewoners van het tehuis ondernamen, zoals wandelen, zingen of gymmen. Dat lag maar liefst 80% hoger dan in tehuizen met een 8-urige werkdag. Toch werd het experiment na de proefperiode van 2 jaar stopgezet. De verder moeilijk aantoonbare voordelen wogen niet op tegen de kosten. Bij een gelijksoortig experiment in een verzorgingstehuis in Umeå (ook in Zweden) nam het ziekteverzuim juist toe bij een kortere werkdag. Er zijn dus nogal wat vraagtekens te zetten bij de 6-urige werkdag.

Wat dan wel?

Voorlopig zal de 6-urige werkdag daarom geen realiteit worden in Zweden of in Nederland. Je kunt natuurlijk wel op eigen initiatief een baan zoeken voor minder uren in ruil voor een gezonder en gelukkiger leven. Maar dan zul je ook financieel een stapje terug moeten doen. Gelukkig bieden flex- en thuiswerken ook al mogelijkheden voor een goede balans tussen privé en werk.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

*
*

16 − vijf =